كمال الدين عبد الرزاق سمرقندى
14
مطلع سعدين ومجمع بحرين ( فارسى )
مقرون به حقيقت . زيرا خواند مير مسلما كتاب مطلع سعدين را به دقت خوانده و آنچه نوشته نيز مبتنى است بر نكاتى كه عبد الرزاق سمرقندى دربارهء خويش نوشته و هم اطلاعاتى كه خواند مير راجع به اين مؤلف مشهور قريب العصر خويش در شهر هرات كه موطن و مسقط الراس خواند مير و محل ولادت و اقامت عبد الرزاق بود به دست آورده است . با اين حال مىتوان ، از خلال مطالبى كه جاى جاى در مطلع سعدين آمده ، اطلاعات بيشترى دربارهء مؤلف و خاندان وى به دست آورد بدين شرح : در بيان وقايع سال 813 ، هنگام ذكر عمارات شاهرخ در هرات من جمله خانقاه وى مىنويسد : « و درين تاريخ يعنى سنهء اربع و سبعين ، احوال اين دو بقعه ( مدرسه و خانقاه شاهرخى ) در غايت جمعيت و رفاهيت است و منصب شيخى به خادم الفقرا ، حاوى اين اوراق عبد الرزاق بن اسحق ، مفوض است . هركسى پنج روزه نوبت اوست . » « 1 » در بيان رسيدن به دربار شاهرخى و تهيهء شرح رسالهء عضد الدين ايجى ، مىنويسد : « و درين سال [ 841 ] حاوى اوراق عبد الرزاق بن اسحق به شرف ملازمت حضرت خاقان سعيد استسعاد يافت و سابقا والد مرحوم در مجلس اعلى و اردوى همايون به شرف امامت و منصب قضا منصوب و موسوم بود و به قرائت كتب معتبره و روايت مسايل مقرره اشتغال مىنمود . » آنگاه شرحى دربارهء كتاب قاضى ايجى و رسالهاى كه خود در آن باره نوشته بود در كتاب آورده مىنويسد كه دوستان او را راهنمائى كردند كه ديباچهاى بر اين رساله به نام شاهرخ نوشته به دو تقديم نمايد و او نيز چنين كرد و « در مجلس سلطان عادل مقام به حضور ائمهء اسلام و صناديد ايام شرح رساله گذراند و خطبهاى كه موشح به القاب همايون بود خواند و حضرت اعلى ( - شاهرخ ) به تحسين علما استحسان بسيار فرمود و هم در مجلس همايون فرمان نافذ شد كه چون پدر او مولانا اسحق ملازم بوده او نيز ملازمت نمايد
--> ( 1 ) . مطلع سعدين ج 2 چاپ پروفسور محمد شفيع قسمت اول ص 110 .